Bir web sitesinin performansı, sayfanın ne kadar hızlı yüklendiğinden ibaret değildir. İçeriğiniz birkaç saniye içinde görünse bile düğmelerin geç tepki vermesi ya da sayfa düzeninin beklenmedik şekilde kayması ziyaretçileri rahatsız edebilir ve deneyimlerini olumsuz etkileyebilir. Peki web sitenizin iyi performans gösterip göstermediğini nasıl anlayabilirsiniz? Core Web Vitals, yükleme hızını, etkileşimi ve görsel kararlılığı ölçen, Google’ın temel performans metrikleridir. Bu rehberde üç Core Web Vitals metriğini, önerilen eşik değerlerini ve web sitenizin performansını ölçmek ve iyileştirmek için kullanabileceğiniz araçları öğreneceksiniz.
Core Web Vitals Nedir?
Core Web Vitals, bir web sitesindeki kullanıcı deneyiminin önemli yönlerini ölçmek amacıyla Google tarafından geliştirilen bir dizi performans metriğidir. Bu metrikler üç temel unsura odaklanır: yükleme performansı, etkileşim ve görsel kararlılık. Başka bir deyişle, web sitesi sahiplerinin bir sayfanın ne kadar hızlı yüklendiğini, kullanıcıların sayfayla ne kadar akıcı etkileşim kurabildiğini ve içeriğin yüklenirken sabit kalıp kalmadığını anlamalarına yardımcı olur.
Web sitesi performansı yalnızca bir sayfanın ne kadar hızlı açıldığıyla ilgili değildir. Bir web sitesi içeriğini kısa sürede yükleyebilir; ancak kullanıcılar bir düğmeye tıklayabilmek için beklemek zorunda kalıyorsa ya da sayfa düzeni beklenmedik şekilde değişiyorsa genel deneyim yine de kötü olabilir. Core Web Vitals bu sorunları tespit etmeye yardımcı olur ve web sitesi performansını iyileştirmek için ölçülebilir hedefler sunar.
Google şu anda üç Core Web Vitals metriği kullanmaktadır: Largest Contentful Paint (LCP), Interaction to Next Paint (INP) ve Cumulative Layout Shift (CLS). Her metrik kullanıcı deneyiminin farklı bir bölümünü ölçer; bu nedenle bunlardan birini iyileştirmek, diğer ikisinin de iyileşeceği anlamına gelmez.
Core Web Vitals Neden Önemlidir?
Bir web sitesi, ziyaretçilerine akıcı ve güvenilir bir deneyim sunmalıdır. Bir sayfanın yüklenmesi çok uzun sürdüğünde kullanıcılar, ihtiyaç duydukları bilgiye ulaşamadan siteden ayrılabilir. Benzer şekilde, düğmeler geç tepki veriyorsa ya da sayfa öğeleri beklenmedik şekilde yer değiştiriyorsa ziyaretçiler bunalabilir ve yapmak istedikleri işlemleri tamamlamakta zorlanabilir.
Core Web Vitals, yalnızca kişisel izlenimlere dayanmak yerine ölçülebilir performans verilerini kullanarak web sitesi sahiplerinin bu sorunları tespit etmesine yardımcı olur. Örneğin bir geliştirici, web sitesini güçlü bir bilgisayarda test edip sitenin hızlı yüklendiğini görebilir. Ancak eski mobil cihazlar veya daha yavaş internet bağlantıları kullanan ziyaretçiler çok daha uzun yükleme süreleriyle karşılaşabilir.
Bu farklar, performans izlemeyi önemli kılar. Geliştiriciler, Core Web Vitals verilerini analiz ederek web sitesinin hangi bölümlerinin iyileştirilmesi gerektiğini belirleyebilir ve optimizasyon çalışmalarının beklenen sonuçları verip vermediğini anlayabilir.
Core Web Vitals, arama motoru optimizasyonu (SEO) açısından da önemlidir. Google, sıralama sistemlerinde sayfa deneyimi sinyallerini kullanır; ancak iyi Core Web Vitals puanları daha üst sıralarda yer almayı garanti etmez. Alakalı içerik ve diğer pek çok faktör önemini korur. Bu nedenle bu metrikleri iyileştirmek, faydalı, erişilebilir ve güvenilir bir web sitesi oluşturmaya yönelik daha kapsamlı bir stratejinin parçası olarak görülmelidir.
Üç Core Web Vitals Metriği Nelerdir?
Her Core Web Vitals metriği, web sitesi performansının belirli bir yönüne odaklanır. Bu metriklerin nasıl çalıştığını anlamak, performans sorunlarını tespit etmeyi ve doğru optimizasyon tekniklerini seçmeyi kolaylaştırır.
Largest Contentful Paint (LCP) Nedir?
Largest Contentful Paint (LCP), ilk görüntü alanında (viewport) görünen en büyük görselin veya metin bloğunun ekranda belirmesinin ne kadar sürdüğünü ölçer. Bu metrik, sayfanın ana içeriğinin kullanıcıya ne zaman görünür hale geldiğini tahmin etmeye yardımcı olur.
Örneğin bir ziyaretçinin bir blog yazısını açtığını düşünün. Sayfa arka planı ve gezinme menüsü neredeyse anında görünebilir; ancak ana başlığın veya öne çıkan görselin yüklenmesi birkaç saniye sürebilir. Bu durumda, bazı öğeler zaten görünür olsa bile ziyaretçi sayfanın hâlâ yüklendiğini düşünebilir. İyi bir LCP puanı 2,5 saniye veya daha az olmalıdır. Değer 2,5 ile 4 saniye arasındaysa sayfanın iyileştirilmesi gerekir. 4 saniyeden yüksek bir LCP değeri ise kötü kabul edilir.
Yavaş sunucu yanıt süreleri, büyük görseller, oluşturmayı engelleyen CSS ve JavaScript dosyaları ve ana içeriğin keşfedilmesindeki gecikmeler gibi çeşitli faktörler LCP’yi etkileyebilir.
Web sitesi sahipleri LCP’yi iyileştirmek için şu adımları atabilir:
- Görselleri optimize edin: Görsel dosya boyutlarını küçültün ve uygun olduğunda WebP veya AVIF gibi modern formatları kullanın.
- Sunucu yanıt sürelerini iyileştirin: Web sitesine uygun olduğu durumlarda verimli barındırma kaynakları, önbellekleme ve içerik dağıtım ağı (CDN) kullanın.
- Ana içeriğe öncelik verin: Tarayıcının önemli görselleri doğrudan HTML kaynağından keşfedebildiğinden emin olun ve gerektiğinde bu görsellerin yüklenmesine öncelik verin.
- Oluşturmayı engelleyen kaynakları azaltın: Tarayıcının ana içeriği görüntülemesini engelleyen CSS ve JavaScript dosyalarını optimize edin.
- LCP görselinde geç yüklemeden (lazy loading) kaçının: Bir görselin LCP öğesi olma ihtimali yüksekse yüklenmesini geciktirmek, sayfanın daha yavaş görünmesine neden olabilir.
Bu teknikler, kullanıcıların ana içeriğin görünmesini beklerken geçirdiği süreyi azaltabilir. Ancak en etkili çözüm gecikmenin nedenine bağlıdır; bu nedenle değişiklik yapmadan önce sayfayı ölçmek önemlidir.
Interaction to Next Paint (INP) Nedir?
Interaction to Next Paint (INP), kullanıcılar bir web sitesiyle etkileşim kurduğunda sitenin ne kadar hızlı tepki verdiğini ölçer. Bir düğmeye tıklamak veya bir tuşa basmak gibi bir kullanıcı etkileşimi ile tarayıcının gösterdiği bir sonraki görsel güncelleme arasındaki gecikmeyi değerlendirir.
Bir ziyaretçinin Sepete Ekle düğmesine tıkladığı bir çevrimiçi mağaza düşünün. Tarayıcının sepeti güncellemesi fark edilir bir süre alırsa ziyaretçi düğmenin çalışmadığını düşünüp tekrar tıklayabilir. Bu durum kafa karışıklığına yol açabilir, hatta işlemlerin iki kez yapılmasına neden olabilir.
INP, kullanıcının ziyareti boyunca sayfanın tepki verme hızını ölçerek bu tür sorunları tespit etmeye yardımcı olur. Yalnızca tarayıcının ilk etkileşimi işlemeye başlamadan önceki gecikmeyi ölçen First Input Delay (FID) metriğinden farklı olarak INP, sayfanın tüm ömrü boyunca gerçekleşen etkileşim deneyimini daha kapsamlı şekilde ele alır. İyi bir INP puanı 200 milisaniye veya daha azdır. 200 milisaniyeden büyük ve 500 milisaniyeye kadar olan değerlerin iyileştirilmesi gerekirken 500 milisaniyenin üzerindeki değerler kötü kabul edilir.
JavaScript, kötü INP değerlerinin yaygın bir nedenidir; çünkü tarayıcının kullanıcı girdisine yanıt verip bir güncelleme gösterebilmesi için önce betikleri çalıştırması gerekebilir. Uzun süren görevler, tarayıcının etkileşimleri zamanında işlemesini engelleyebilir.
Geliştiriciler INP’yi iyileştirmek için çeşitli teknikler kullanabilir:
- Gereksiz JavaScript’i azaltın: Kullanılmayan kodları kaldırın ve mevcut sayfa için gerekli olmayan betikleri yüklemekten kaçının.
- Uzun görevleri bölün: Büyük JavaScript görevlerini daha küçük görevlere ayırarak tarayıcıya kullanıcı etkileşimlerini işlemek için daha fazla fırsat tanıyın.
- Olay işleyicilerini optimize edin: Etkileşimle ilgili fonksiyonları olabildiğince basit ve verimli tutun.
- Gereksiz DOM güncellemelerinden kaçının: Aynı anda çok fazla öğeyi güncellemek, oluşturma süresini uzatabilir ve bir sonraki görsel güncellemeyi geciktirebilir.
- Üçüncü taraf betikleri azaltın: Analiz araçları, reklam betikleri ve gömülü hizmetler işlem kaynaklarını tüketerek tepki verme hızını etkileyebilir.
INP’yi iyileştirmek, JavaScript dosyalarının toplam boyutunu küçültmekten fazlasını gerektirir. Geliştiricilerin, betiklerin ne zaman çalıştığını ve bir etkileşimden sonra tarayıcının ne kadar iş yapması gerektiğini de anlaması gerekir.
Cumulative Layout Shift (CLS) Nedir?
Cumulative Layout Shift (CLS), bir web sayfasının görsel kararlılığını ölçer. Sayfa görüntülenirken görünür öğelerin konumunda meydana gelen beklenmedik değişikliklere odaklanır.
Örneğin bir ziyaretçinin bir makale okuduğunu ve üstte bir reklam belirdiği için metnin aniden aşağı kaydığını gördüğünü düşünün. Ziyaretçi tam o sırada bir bağlantıya tıklamak üzereyse bu beklenmedik hareket, farklı bir öğeye tıklamasına neden olabilir. Bu tür düzen değişiklikleri, özellikle görünür alanın sınırlı olduğu mobil cihazlarda web sitesinin kullanımını zorlaştırabilir. İyi bir CLS puanı 0,1 veya daha azdır. 0,1’den büyük ve 0,25’e kadar olan puanların iyileştirilmesi gerekirken 0,25’in üzerindeki puanlar kötü kabul edilir.
Beklenmedik düzen kaymalarına yol açabilen birkaç yaygın sorun vardır. Boyutları tanımlanmamış görseller, dinamik olarak eklenen reklamlar, geç yüklenen içerikler ve metnin görünümünü değiştiren web yazı tiplerinin tümü görsel kararlılığı etkileyebilir.
Aşağıdaki teknikler CLS’yi iyileştirmeye yardımcı olabilir:
- Görsel boyutlarını belirleyin: Bir görsel yüklenmeden önce gerekli alanı ayırmak için görsellerin genişlik ve yüksekliğini belirtin veya CSS en-boy oranlarını kullanın.
- Reklamlar için alan ayırın: Reklamlar göründüğünde çevredeki içeriğin kaymasını önlemek için reklam alanlarına yeterli yer ayırın.
- Mevcut içeriğin üstüne içerik eklemekten kaçının: Yeni öğelerin gösterilmesi gerekiyorsa bunları, kullanıcıların zaten görüntülediği içeriği beklenmedik şekilde kaydırmayacak bir yere yerleştirin.
- Yazı tipi yüklemesini optimize edin: Metin düzenindeki beklenmedik değişiklikleri azaltmak için uygun yazı tipi yükleme stratejileri ve yedek yazı tipleri kullanın.
- Uygun CSS animasyonları kullanın: Mümkün olduğunda, düzen değişikliğine neden olan özellikler yerine transform ve opacity gibi özelliklere dayalı animasyonları tercih edin.
Her düzen kaymasının zararlı olmadığını anlamak önemlidir. Doğrudan bir kullanıcı etkileşimine yanıt olarak gerçekleşen bir değişiklik beklenen bir durum olabilir. CLS, beklenmedik görsel kararsızlığa odaklanır ve düzen kaymasının etkisine ve mesafesine dayalı bir puanlama yöntemi kullanır.
Önerilen Core Web Vitals Eşik Değerleri Nelerdir?
Google, web sitesi sahiplerinin sayfalarının iyi bir kullanıcı deneyimi sunup sunmadığını belirlemelerine yardımcı olmak için belirli eşik değerleri sağlar. Bu eşikler, performansı üç kategoriye ayırır: iyi, iyileştirilmesi gerekiyor ve kötü.
Bu eşik değerleri, geliştiricilerin her metriği ayrı ayrı değerlendirmesine yardımcı olur. Ancak bir web sitesinin sürekli olarak iyi bir deneyim sunup sunmadığını belirlemek için tek bir test yeterli değildir.
Google, Core Web Vitals değerlerinin sayfa ziyaretlerinin 75. yüzdelik diliminde değerlendirilmesini ve mobil ile masaüstü sonuçlarının ayrı ayrı ele alınmasını önerir. Bu, ölçülen ziyaretlerin en az %75’inin her metrik için iyi eşik değerini karşılaması gerektiği anlamına gelir.
Örneğin bir web sitesinin 75. yüzdelik dilimdeki LCP değerinin 2 saniye olduğunu varsayalım. Bu, ölçülen sayfa ziyaretlerinin %75’inde LCP değerinin 2 saniye veya daha az olduğu ve önerilen eşik değerinin karşılandığı anlamına gelir.
Bir web sitesi, yalnızca en güçlü puanına odaklanmak yerine üç metriğin tamamında iyi eşik değerlerini karşılamayı hedeflemelidir.
Core Web Vitals Ölçüm Araçları Nelerdir?
Core Web Vitals, Google’ın sunduğu çeşitli araçlarla ölçülebilir. Bu araçlar, geliştiricilerin bir web sitesinin nasıl performans gösterdiğini anlamalarına ve iyileştirilmesi gereken alanları belirlemelerine yardımcı olur.
PageSpeed Insights
PageSpeed Insights, Core Web Vitals değerlerini kontrol etmek için en kullanışlı araçlardan biridir. Mevcut olduğunda gerçek kullanıcı verilerini ve simüle edilmiş bir testle toplanan laboratuvar verilerini birlikte sunar. Ayrıca sayfa performansını iyileştirmeye yönelik öneriler de sağlar.
Google Search Console
Google Search Console, hangi sayfa gruplarının iyi bir kullanıcı deneyimi sunduğunu ve hangilerinin iyileştirilmesi gerektiğini gösteren bir Core Web Vitals raporu içerir. Web sitesi sahiplerinin birden fazla sayfadaki performans sorunlarını tespit etmesine yardımcı olmak için gerçek kullanıcı verilerini kullanır.
Chrome DevTools ve Lighthouse
Chrome DevTools ve Lighthouse, geliştiricilerin sayfa performansını kontrollü bir ortamda test etmesine yardımcı olur. JavaScript yürütme, görsel yükleme, düzen kaymaları ve Core Web Vitals’ı etkileyen diğer faktörlerle ilgili sorunları tespit edebilirler.
Saha Verileri ile Laboratuvar Verileri Arasındaki Fark Nedir?
Core Web Vitals iki tür veriyle değerlendirilebilir: saha verileri ve laboratuvar verileri. Aradaki farkı anlamak, geliştiricilerin test sonuçlarını doğru yorumlamasına ve web sitesi performansını iyileştirmek için doğru yaklaşımı seçmesine yardımcı olur.
Saha Verileri
Saha verileri, gerçek kullanıcılar bir web sitesinde gezinirken onlardan toplanır. Farklı cihazlar, ağ bağlantıları ve kullanıcı etkileşimleri dahil olmak üzere gerçek gezinme koşullarını yansıtır.
Bu veriler, bir web sitesinin gerçek dünya koşullarında Google’ın önerdiği Core Web Vitals eşik değerlerini karşılayıp karşılamadığını anlamak için özellikle faydalıdır.
Laboratuvar Verileri
Laboratuvar verileri, Lighthouse gibi araçlar kullanılarak kontrollü bir test ortamında toplanır. Geliştiricilerin performans sorunlarını yeniden oluşturmasına ve olası nedenlerini incelemesine yardımcı olur.
Saha verilerinden farklı olarak laboratuvar verileri, gerçek dünyadaki her kullanıcı deneyimini temsil etmez. Bu nedenle bir web sitesi, laboratuvar testlerinde ve gerçek kullanıcı ölçümlerinde farklı sonuçlar alabilir.
Core Web Vitals Nasıl İyileştirilir?
Core Web Vitals değerlerini iyileştirmek, yükleme hızını, etkileşimi ve görsel kararlılığı etkileyen sorunları tespit etmeyi gerektirir. Doğru çözüm, hangi metriğin kötü performans gösterdiğine bağlıdır.
Largest Contentful Paint (LCP) Değerini İyileştirin
LCP’yi iyileştirmek için geliştiriciler, görünür en büyük içerik öğesini olabildiğince hızlı yüklemeye odaklanmalıdır. Yaygın iyileştirmeler arasında görselleri optimize etmek, güvenilir bir web hosting hizmeti seçmek, sunucu yanıt sürelerini azaltmak, önbelleklemeyi etkinleştirmek ve önemli kaynakların yüklenmesinde gereksiz gecikmelerden kaçınmak yer alır.
Interaction to Next Paint (INP) Değerini İyileştirin
INP, uzun süren JavaScript görevlerini azaltarak ve ana iş parçacığındaki (main thread) gereksiz işleri en aza indirerek iyileştirilebilir. Geliştiriciler ayrıca olay işleyicilerini optimize etmeli ve kullanıcı tıkladıktan, dokunduktan veya yazdıktan sonra tarayıcının çok fazla iş yapmasına yol açmaktan kaçınmalıdır.
Cumulative Layout Shift (CLS) Değerini İyileştirin
CLS’yi azaltmak için geliştiriciler görseller, videolar, reklamlar ve diğer öğeler yüklenmeden önce bunlar için alan ayırmalıdır. Mevcut içeriğin üstüne beklenmedik şekilde yeni içerik eklemekten kaçının ve mümkün olduğunda görsel öğeler için tutarlı boyutlar kullanın.
Sonuç
Core Web Vitals, geliştiricilerin kullanıcıların bir web sitesini yükleme performansı, etkileşim ve görsel kararlılık açısından nasıl deneyimlediğini anlamalarına yardımcı olur. Web sitesi sahipleri LCP, INP ve CLS değerlerini ölçerek performans sorunlarını tespit edebilir ve sayfalarını daha kullanışlı hale getirecek iyileştirmelere öncelik verebilir.
Düzenli izleme, gerçek kullanıcı verileri ve hedefe yönelik optimizasyon, web sitelerinin zaman içinde iyi Core Web Vitals sonuçlarını korumasına yardımcı olabilir
SSS
1. Saha verileri ile laboratuvar verileri arasındaki fark nedir?
Saha verileri bir web sitesini ziyaret eden gerçek kullanıcılardan elde edilirken laboratuvar verileri kontrollü bir test ortamında toplanır. Saha verileri gerçek kullanıcı deneyimlerini yansıtır; laboratuvar verileri ise geliştiricilerin performans sorunlarını yeniden oluşturmasına ve teşhis etmesine yardımcı olur.
2. Core Web Vitals puanlarımı nasıl iyileştirebilirim?
Görselleri optimize ederek, gereksiz JavaScript’i azaltarak, sunucu yanıt sürelerini iyileştirerek, önbelleklemeyi etkinleştirerek ve beklenmedik düzen kaymalarını önleyerek Core Web Vitals puanlarınızı iyileştirebilirsiniz.
